Giá lương thực, thực phẩm tăng tại các địa phương thực hiện giãn cách xã hội theo Chỉ thị số 16/CT-TTg ngày 31/3/2020 của Thủ tướng Chính phủ (Chỉ thị 16) nhằm phòng chống dịch Covid-19 là nguyên nhân chính làm chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 8/2021 tăng 0,25% so với tháng trước, tăng 2,51% so với tháng 12/2020 và tăng 2,82% so với tháng 8/2020.

          Tình hình giá cả trong tháng Tám diễn của một số địa phương thực hiện giãn cách xã hội để phòng chống dịch bệnh như sau:

 Tại Hà Nội, mặc dù chịu ảnh hưởng nặng nề bởi dịch Covid-19 bùng phát và diễn biến phức tạp, Thành phố đã chủ động đảm bảo nguồn cung lương thực, thực phẩm, hàng hóa thiết yếu phục vụ nhân dân, không để xảy ra tình trạng tăng giá và khan hiếm hàng hóa. Theo đó, Thành phố có kế hoạch chuẩn bị sẵn sàng lượng hàng hóa tăng gấp 3 lần so với tháng thường và dự trữ trong 3 tháng. Các hệ thống phân phối cũng đa dạng các hình thức bán hàng (bán online trên nền tảng thương mại điện tử, bán hàng combo, đi chợ hộ, tổ chức bán hàng lưu động, đăng ký phục vụ 24/24 giờ tất cả các ngày trong tuần) để phục vụ nhân dân. Các quận, huyện, thị xã đã xây dựng Phương án tổ chức triển khai điểm bán hàng lưu động trong tình huống dịch Covid-19 phức tạp, sẵn sàng kích hoạt 2.500 điểm bán hàng lưu động đã bố trí. Đến nay đã có 09 quận tổ chức 45 điểm bán hàng lưu động, 63 điểm bán hàng dã chiến phục vụ nhân dân do trên địa bàn có chợ hoặc cơ sở kinh doanh phải đóng cửa vì xuất hiện ca mắc Covid-19. Tại khu vực bị cách ly, phong tỏa, các quận, huyện, thị xã đã bố trí Tổ Covid cộng đồng cùng các lực lượng liên quan có nhiệm vụ cung cấp nhu yếu phẩm cho người dân một cách nhanh nhất, đầy đủ nhất.

Trong tháng Tám, có 8/11 nhóm hàng có chỉ số giá tăng so với tháng trước, trong đó: Cao nhất là nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống tăng 2,21% (Thực phẩm tăng 3,27%; lương thực tăng 0,74%), tác động làm tăng CPI chung 0,69% do trong thời gian thực hiện giãn cách xã hội, việc đi lại cung ứng hàng hóa lương thực, thực phẩm trên địa bàn cũng như với các tỉnh gặp nhiều khó khăn, bên cạnh đó đang là thời điểm giao mùa nên rau, củ các loại khan hiếm, không đa dạng, phong phú như chính vụ (cụ thể: Giá thịt lợn tăng 4,07%, thịt bò tăng 2,38%, thịt gia cầm tăng 2,98%, thủy hải sản tăng 3,28%; trứng tăng 20,47%; rau, củ các loại tăng 9,42%; gạo tăng 0,56%). Tiếp theo là nhóm nhà ở, điện, nước, chất đốt và vật liệu xây dựng tăng 0,5% (tác động làm tăng CPI chung 0,1%) do sản lượng tiêu thụ điện sinh hoạt tăng cao khiến chỉ số giá điện tăng 0,92%; bên cạnh đó, giá gas đun, giá dầu cũng tăng đáng kể. Các nhóm còn lại có chỉ số giá tăng nhẹ và bằng tháng trước: Đồ uống và thuốc lá 0,25%; văn hóa, giải trí và du lịch tăng 0,21%; thiết bị và đồ dùng gia đình tăng 0,05%; thuốc, dịch vụ y tế và hàng hóa dịch vụ khác cùng tăng 0,02%; giáo dục tăng 0,01%; bưu chính viễn thông giá bằng tháng trước. Có 2/11 nhóm hàng có chỉ số CPI giảm so với tháng trước là: Giao thông giảm 0,24% (tác động làm giảm CPI chung là 0,02%), do ngày 11/8/2021 Petrolimex giảm giá xăng, dầu (giảm 500 đ/lít) so với mức công bố tại 23 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương thực hiện giãn cách xã hội theo Chỉ thị 16 và ngày 26/8/2021 giá xăng dầu tiếp tục điều chỉnh giảm (xăng giảm 0,47% so với tháng trước; dầu diezen giảm 2,63%); nhóm may mặc, mũ nón, giầy dép giảm 0,05%.

Tại Thành phố Hồ Chí Minh, trong tháng, Thành phố tiếp tục thực hiện giãn cách xã hội theo Chỉ thị 16 nhằm kiểm soát dịch Covid-19, nhu cầu dự trữ hàng hóa, đặc biệt là các mặt hàng thiết yếu như lương thực, thực phẩm của người tiêu dùng cũng tăng cao, trong khi đó nguồn cung hàng hóa vẫn còn hạn chế khi nhiều chợ đầu mối và truyền thống vẫn đang tạm ngưng hoạt động để phòng chống Covid-19, ngoài ra, chi phí vận chuyển hàng hóa trong thời gian này cũng tăng lên, đây là những nguyên nhân chính làm chỉ số giá tiêu dùng tháng 8 năm 2021 tăng 0,33% so với tháng trước. Để kiểm soát tình hình, Thành phố đã xây dựng kế hoạch triển khai phiếu/thẻ đi chợ, siêu thị, khuyến khích các điểm bán hàng lưu động, tăng cường kiểm tra, siết chặt việc tăng giá đột biến góp phần ổn định giá cả trên thị trường.

So với tháng trước, có 2/11 nhóm chỉ số giá tăng so với tháng trước bao gồm nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống (+1,38%); đồ uống và thuốc lá (+0,75%). Nhóm giáo dục và nhóm thuốc và dịch vụ y tế không biến động. Các nhóm hàng còn lại đều giảm so tháng trước, trong đó giảm cao nhất là nhóm nhà ở, điện, nước, chất đốt và vật liệu xây dựng (-0,84%). Cụ thể: nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống tăng 1,68% so với tháng trước. Trong đó, chỉ số giá nhóm lương thực tăng 1,59%, chủ yếu do gạo tăng 0,50%; nhóm bột mì và ngũ cốc khác tăng 8,33%; nhóm lương thực chế biến tăng 2,07%. Giá các mặt hàng này tăng cao do nhu cầu mua dự trữ tăng, nguồn cung tăng giá. Tương tự, chỉ số giá nhóm thực phẩm tăng 2,71% so với tháng trước, cụ thể như thịt gia súc tăng 2,57%, thịt gia cầm tăng 1,01%, thịt chế biến tăng 0,80%, trứng các loại tăng 7,38%, thủy sản tươi sống tăng 4,99%, nước mắm, nước chấm tăng 1,06%. Rau tươi, khô và chế biến tăng 5,39% so tháng trước; quả tươi, chế biến tăng 4,36%. Nhóm đồ uống và thuốc lá tăng 0,75%, tập trung ở mặt thuốc lá tăng 2,66%, do nhu cầu tăng cao để tích trữ và chi phí vận chuyển tăng. Nhóm nhà ở, điện nước, chất đốt và vật liệu xây dựng giảm 0,84%, chủ yếu ở nhà ở thuê giảm 1,21% do chủ nhà chia sẻ khó khăn với khách trong thời điểm dịch bệnh; giá điện sinh hoạt giảm 0,49%, nước sinh hoạt giảm 0,39%. Bên cạnh đó, nhóm gas và các loại chất đốt tăng 2,97%, do giá gas điều chỉnh tăng trong khoảng 12.000 -20.000 đồng/bình; ngược lại giá dầu hỏa giảm 2,53%. Nhóm giao thông giảm 0,24% do tác động của việc điều chỉnh giá xăng dầu cũng như giảm giá xăng dầu để hỗ trợ chống dịch Covid-19 tại các tỉnh, thành phố đang thực hiện giãn cách xã hội theo Chỉ thị 16.

Tại Cần Thơ, trong thời gian thực hiện giãn cách xã hội theo Chỉ thị 16, tình hình cung cầu hàng hóa trong tháng cơ bản được kiểm soát. Nguồn cung các mặt hàng lương thực, thực phẩm thiết yếu tại các siêu thị, cửa hàng tiện ích đảm bảo phục vụ nhu cầu của người dân, tình hình mua sắm ổn định. Việc tổ chức các mô hình điểm bán hàng hóa thiết yếu bình ổn giá và mô hình mang chợ ra phố góp phần ổn định về nguồn cung và giá cả, tạo thuận lợi cho người tiêu dùng yên tâm mua sắm.

Tuy nhiên, giá cả một số các mặt hàng thực phẩm như rau củ, trứng gia cầm, thịt gia súc, thịt gia cầm ở một số địa bàn có hiện tượng tăng giá do khâu vận chuyển giữa các địa bàn khác nhau gặp khó khăn khiến nhiều đầu mối không thể thu mua. Đặc biệt, giá thịt lợn hơi mặc dù giảm mạnh nhưng giá thịt lợn bán lẻ tại các cửa hàng, các siêu thị mini, tại các điểm bán hàng vẫn cao do tăng chi phí vận chuyển, chi phí xét nghiệm… Ở chiều ngược lại, việc hạn chế đi lại do tác động của dịch Covid-19 đã làm cho giá cả nhiều mặt hàng trái cây giảm do nhu cầu tiêu dùng giảm cộng với việc nhiều chợ đầu mối, chợ truyền thống tạm ngưng hoạt động đã khiến cho thị trường tiêu thụ trái cây bị thu hẹp.

Chỉ số giá tiêu dùng tháng 8/2021 tăng 1,47% so với tháng trước. Trong 11 nhóm hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng chính có 3 nhóm hàng hóa, dịch vụ tăng giá so với tháng trước, cụ thể: hàng ăn và dịch vụ ăn uống tăng 3,99%; đồ uống và thuốc lá tăng 2,01%; thiết bị và đồ dùng gia đình tăng 0,29%. Có 5 nhóm hàng hóa, dịch vụ tiêu dùng có chỉ số giá giảm so với tháng trước, cụ thể: may mặc, mũ nón, giầy dép giảm 0,01%; nhà ở, điện, nước, chất đốt và vật liệu xây dựng giảm 0,43%; giao thông giảm 0,22%; văn hóa, giải trí và du lịch giảm 0,05%; hàng hóa và dịch vụ khác giảm 0,02%. Nhóm thuốc và dịch vụ y tế; bưu chính viễn thông và nhóm giáo dục có chỉ số giá không thay đổi so với tháng trước.

Tại Đà Nẵng, chỉ số giá tiêu dùng tháng 8/2021 tăng 0,44% so với tháng trước, trong đó có 2 nhóm hàng hóa và dịch vụ có chỉ số giá tăng; 4 nhóm hàng có chỉ số giá giảm và 5 nhóm hàng có mức giá ổn định.

Hai nhóm hàng có chỉ số giá tăng, đó là: hàng ăn và dịch vụ ăn uống (+2,65%); nhóm thiết bị, đồ dùng gia đình (+0,08%). Nguyên nhân chủ yếu là do trong tháng, thành phố tăng cường áp dụng một số biện pháp cấp bách về phòng, chống dịch Covid-19, với yêu cầu “ai ở đâu thì ở đó” nên người dân có tâm lý lo ngại thiếu hàng hóa, tăng cường tích trữ lương thực, thực phẩm; bên cạnh nhu cầu người dân tăng cao trong khi nguồn cung lương thực, thực phẩm gặp khó khăn từ các khâu vận chuyển, kiểm dịch… làm cho giá nhóm lương thực tăng 1,06%, thực phẩm tăng 5,69% so với tháng trước. Giá điện, nước sinh hoạt lần lượt tăng 0,61% và 0,91% do nhu cầu sử dụng điện, nước của người dân tăng lên trong mùa nắng nóng và đây là thời gian thực hiện giãn cách xã hội theo yêu cầu của thành phố nên người dân sinh hoạt ở nhà nhiều hơn so với trước đây.

Bốn nhóm hàng hóa và dịch vụ có chỉ số giá giảm so với tháng trước bao gồm: nhóm nhà ở, điện nước, chất đốt và vật liệu xây dựng (-2,05%); giao thông (-0,22%); đồ uống và thuốc lá (-0,02%); hàng hóa và dịch vụ khác (-0,01%). Do ảnh hưởng của giá xăng dầu thế giới vào hai ngày 11/8/2021; 26/8/2021 và Đà Nẵng là một trong 12 tỉnh, thành phố thực hiện giãn cách xã hội được giảm giá xăng dầu để hỗ trợ cho người dân và doanh nghiệp bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19, làm cho chỉ số giá nhóm nhiên liệu (xăng, dầu nhờn, dầu diezen) giảm 0,46%, giá dầu hỏa giảm 2,43% so với tháng trước. Dịch Covid-19 kéo dài, chủ các nhà cho thuê tiếp tục giảm giá tiền nhà để hỗ trợ cho các đối tượng là sinh viên, công nhân bị ảnh hưởng trong mùa dịch nên giá dịch vụ nhà cho thuê tháng này giảm 3,47% so với tháng trước. Bên cạnh đó, ảnh hưởng của sự điều tiết giá vàng thế giới giảm làm cho giá đồ trang sức giảm 0,19% so với tháng trước.

Năm nhóm hàng hóa và dịch vụ giữ ổn định giá so với tháng trước bao gồm: nhóm may mặc, mũ nón, giày dép; thuốc và dịch vụ y tế; bưu chính viễn thông; giáo dục; văn hóa, giải trí và du lịch.