English | FAQ | Sơ đồ website
TỔNG CỤC THỐNG KÊ
Số 54 Nguyễn Chí Thanh, Đống Đa, Hà Nội
Báo cáo xu hướng sản xuất kinh doanh ngành xây dựng quý II và dự báo quý III năm 2020 (15:55 29/06/2020)

 

Điều tra xu hướng sản xuất kinh doanh ngành Xây dựng được tiến hành hàng quý nhằm thu thập thông tin phản ánh tình hình hoạt động sản xuất kinh doanh và các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất của các doanh nghiệp Xây dựng. Trong quý II năm 2020 có hơn 6600 doanh nghiệp được chọn khảo sát, đại diện cho toàn bộ khu vực doanh nghiệp có hoạt động xây dựng của 63 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương. Tỷ lệ doanh nghiệp tham gia trả lời đạt 89,2%. Thông tin thu thập được từ các doanh nghiệp phản ánh xu hướng sản xuất kinh doanh ngành Xây dựng về các mặt: Tổng quan hoạt động sản xuất kinh doanh ngành Xây dựng; xu hướng sử dụng các yếu tố đầu vào phục vụ sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp; nhận định về chính sách hỗ trợ của hệ thống hành chính Nhà nước và tình hình tiếp cận vốn phục vụ sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Dưới đây là một số nhận định của các doanh nghiệp Xây dựng trong quý II và dự báo quý III năm 2020.

         1. Hoạt động sản xuất kinh doanh

         Trong bối cảnh nền kinh tế thế giới và trong nước gặp nhiều khó khăn do ảnh hưởng của dịch Covid-19 diễn biến phức tạp và kéo dài, điều này đã làm ảnh hưởng lớn đến tình hình hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp trong đó có doanh nghiệp hoạt động ngành Xây dựng. Trong quý II/2020 có 11,3% doanh nghiệp nhận định tình hình sản xuất kinh doanh tốt hơn, 24,9% đánh giá giữ ổn định và 63,8% cho rằng khó khăn hơn so với quý I/2020[1]. Dự báo quý III/2020 có 16,3% doanh nghiệp đánh giá tình hình sản xuất kinh doanh tốt hơn, 27,3% nhận định giữ ổn định và 56,4% đánh giá khó khăn hơn.

         Theo hình thức sở hữu: Khu vực doanh nghiệp ngoài nhà nước khả quan hơn so với hai khu vực còn lại với 11,6% doanh nghiệp đánh giá tình hình sản xuất kinh doanh quý II/2020 tốt hơn so với quý I/2020[2], 24,5% nhận định hoạt động sản xuất kinh doanh giữ ổn định và 63,9% cho rằng hoạt động khó khăn hơn; khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (khu vực doanh nghiệp FDI) có 8,5% doanh nghiệp nhận định tốt hơn, có 28,3% giữ ổn định và 63,2% khó khăn hơn; khu vực doanh nghiệp nhà nước có 5,9% doanh nghiệp nhận định tình hình sản xuất kinh doanh tốt hơn, 35,3% giữ ổn định và 58,8% hoạt động kinh doanh khó khăn hơn. Dự báo quý III/2020 so với quý II/2020, khu vực doanh nghiệp ngoài nhà nước có 16,8% doanh nghiệp dự báo tình hình sản xuất kinh doanh tốt hơn, 26,7% doanh nghiệp giữ ổn định và 56,5% khó khăn hơn; tỷ lệ tương ứng của khu vực doanh nghiệp FDI là 12,1%, 33,5%, 54,4%; và  khu vực doanh nghiệp nhà nước là 10,6%, 31,8% và 57,6%.

Biểu đồ 1: Nhận định tình hình sản xuất kinh doanh ngành xây dựng

         Theo ngành hoạt động: Nhận định quý II/2020 so với quý I/2020 doanh nghiệp xây dựng công trình kỹ thuật dân dụng có đánh giá khả quan hơn hai ngành hoạt động xây dựng còn lại với 12,4% doanh nghiệp đánh giá hoạt động kinh doanh tốt hơn[3], 25,4% giữ ổn định và 62,2% cho rằng khó khăn hơn; tỷ lệ tương ứng của doanh nghiệp xây dựng nhà các loại là 11,5%, 23,8% và 64,7%; và doanh nghiệp hoạt động xây dựng chuyên dụng là 9,2%, 26,3% và 64,5%. Dự báo quý III/2020 so với quý II/2020, doanh nghiệp xây dựng công trình kỹ thuật dân dụng có 16,1% dự báo tốt hơn, 29,3% dự báo giữ ổn định và 54,6% khó khăn hơn; tỷ lệ tương ứng của doanh nghiệp xây dựng nhà các loại là 18,0%, 25,1%, 56,9% và doanh nghiệp hoạt động xây dựng chuyên dụng là 13,4%, 28,6% và 58,0%.

         2. Chi phí sản xuất kinh doanh

         Theo kết quả khảo sát quý II/2020 về tổng chi phí cho họat động xây dựng[4] cho thấy có 31,1% doanh nghiệp nhận định tổng chi phí sản xuất trên một đơn vị sản phẩm xây dựng giữ ổn định, 20,7% nhận định giảm và 48,2% nhận định tổng chi phí sản xuất tăng so với quý I/2020[5]. Khu vực doanh nghiệp FDI đánh giá khả quan hơn so với hai khu vực doanh nghiệp còn lại với 34,6% đánh giá tổng chi phí sản xuất trên một đơn vị sản phẩm xây dựng giữ ổn định và 25,6% nhận định giảm, 39,8% nhận định tăng so với quý I/2020; tỷ lệ tương ứng của khu vực doanh nghiệp ngoài nhà nước là 30,6%, 20,5%, 48,9%; và khu vực doanh nghiệp nhà nước là 47,1%, 10,6% và 42,3%.

         Dự báo quý III/2020, các doanh nghiệp xây dựng cho rằng tổng chi phí sản xuất kinh doanh trên một đơn vị sản phẩm xây dựng có xu hướng giảm so với quý II/2020 với 32,2% doanh nghiệp dự báo giữ ổn định, 26,6% dự báo giảm và 41,2% dự báo tăng. Khu vực doanh nghiệp FDI có dự báo khả quan hơn so với hai khu vực còn lại với 33,3% doanh nghiệp dự báo chi phí sản xuất kinh doanh trên một đơn vị sản phẩm giữ ổn định, 31,2% giảm và 35,5% dự báo tăng; tỷ lệ tương ứng của khu vực doanh nghiệp ngoài nhà nước là 32,0%, 26,4%, 41,6%; và khu vực doanh nghiệp nhà nước là 34,1%, 20,0%, 45,9%.

         Trong quý II/2020, doanh nghiệp hoạt động xây dựng chuyên dụng đánh giá khả quan hơn các ngành hoạt động xây dựng còn lại với 33,5% nhận định chi phí sản xuất kinh doanh trên một đơn vị sản phẩm giữ ổn định, 22,4% giảm và 44,1% nhận định tăng so với quý I/2020; tỷ lệ này của doanh nghiệp xây dựng nhà các loại là 30,1% giữ ổn định, 21,6% giảm và 48,3% đánh giá tăng; doanh nghiệp xây dựng công trình kỹ thuật dân dụng có 30,8% nhận định giữ ổn định, 18,7% giảm và 50,5% tăng.

         Dự báo quý III/2020 so với quý II/2020, có 34,3% doanh nghiệp hoạt động xây dựng chuyên dụng cho rằng tổng chi phí trên một đơn vị sản phẩm xây dựng giữ ổn định, 28,8% giảm và 36,9% tăng; tỷ lệ này của doanh nghiệp xây dựng nhà các loại là 31,0% giữ ổn định, 26,7% giảm và 42,3% tăng; doanh nghiệp xây dựng công trình kỹ thuật dân dụng có 32,2% dự báo giữ ổn định, 25,1% giảm và 42,7% tăng.

         a) Chi phí nguyên, vật liệu

         Chi phí nguyên, vật liệu trực tiếp dùng cho hoạt động sản xuất trong các doanh nghiệp xây dựng luôn chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng chi phí sản xuất của doanh nghiệp. Theo kết quả khảo sát quý II/2020, tỷ lệ chi phí nguyên, vật liệu trực tiếp cho hoạt động xây dựng chiếm 51,1% trong tổng chi phí sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp xây dựng và tỷ lệ này có xu hướng tăng so với quý I/2020[6]. Khu vực doanh nghiệp nhà nước có tỷ lệ chi phí nguyên, vật liệu trực tiếp trên một đơn vị sản phẩm xây dựng chiếm 54,7%; tỷ lệ này của khu vực doanh nghiệp ngoài nhà nước là 52,5% và khu vực doanh nghiệp FDI có tỷ lệ phi phí nguyên, vật liệu thấp nhất với 36,3%, bởi vì đối với khu vực doanh nghiệp FDI chi phí thực hiện hạng mục công trình do nhà thầu phụ thi công[7] trong tổng chi phí xây dựng thường chiếm tỷ trọng cao hơn các khu vực doanh nghiệp còn lại. Các doanh nghiệp hoạt động xây dựng chuyên dụng có tỷ lệ chi phí nguyên, vật liệu trực tiếp trên một đơn vị sản phẩm xây dựng trong tổng chi phí sản xuất chiếm 57,1%; tỷ lệ này của các doanh nghiệp xây dựng công trình kỹ thuật dân dụng là 53,7% và doanh nghiệp xây dựng nhà các loại là 46,6%.

         Nhận định quý II/2020 so với quý I/2020, có 51,7% doanh nghiệp đánh giá chi phí nguyên, vật liệu giữ ổn định và giảm (31,4% giữ ổn định và 20,3% giảm); 48,3% nhận định chi phí nguyên, vật liệu tăng[8]. Dự báo quý III/2020 so với quý II/2020, có 59,9% doanh nghiệp nhận định chi phí nguyên, vật liệu trực tiếp cho hoạt động xây dựng giữ ổn định và giảm (34,0% giữ ổn định và 25,9% giảm), có 40,1% doanh nghiệp nhận định chi phí nguyên, vật liệu xây dựng tăng.

Biểu đồ 2: Cơ cấu chi phí trong tổng chi phí của doanh nghiệp xây dựng

         * Các chi phí khác gồm: Chi phí sản xuất chung, chi phí sử dụng máy thi công, chi phí quản lý kinh doanh, chi trả lãi ngân hàng và các chi phí khác.

Tỷ lệ sử dụng chi phí nguyên, vật liệu cho hoạt động sản xuất kinh doanh là khác nhau giữa các loại hình doanh nghiệp, do vậy nhận định về biến động chi phí nguyên, vật liệu cũng khác nhau. Trong quý II/2020, khu vực doanh nghiệp FDI có 35,6% doanh nghiệp đánh giá chi phí nguyên, vật liệu giữ ổn định, 25,1% đánh giá giảm, 39,3% nhận định tăng; tỷ lệ tương ứng của khu vực doanh nghiệp ngoài nhà nước là 30,9%, 20,0%, 49,1%; và khu vực doanh nghiệp nhà nước là 49,4%, 9,4% và 41,2%. Dự báo quý III/2020 so với quý II/2020, khu vực doanh nghiệp FDI có 36,6% doanh nghiệp nhận định chi phí nguyên vật, liệu xây dựng giữ ổn định, 29,4% giảm và 34,0% doanh nghiệp nhận định tăng; tỷ lệ tương ứng của khu vực doanh nghiệp ngoài nhà nước là 33,7%, 25,7%, 40,6%; và tỷ lệ tương ứng của khu vực doanh nghiệp nhà nước là 40,0%, 20,0% và 40,0%.

Trong quý II/2020 doanh nghiệp hoạt động xây dựng chuyên dụng có nhận định khả quan hơn so với các ngành xây dựng còn lại với 55,5% doanh nghiệp nhận định chi phí nguyên, vật liệu trực tiếp giữ ổn định và giảm (34,1% giữ ổn định và 21,4% giảm), có 44,5% doanh nghiệp nhận định tăng; tỷ lệ này của doanh nghiệp xây dựng nhà các loại là 51,3% (30,7% giữ ổn định và 20,6% giảm), 48,7% tăng; doanh nghiệp xây dựng công trình kỹ thuật dân dụng là 49,9% (30,8% giữ ổn định và 19,1% giảm) và 50,1% nhận định tăng. Dự báo quý III/2020, doanh nghiệp hoạt động xây dựng chuyên dụng có 63,9% doanh nghiệp dự báo chi phí nguyên, vật liệu xây dựng giữ ổn định và giảm (36,3% giữ ổn định và 27,6% giảm), 36,1% doanh nghiệp dự báo tăng; tỷ lệ này của doanh nghiệp xây dựng nhà các loại là 59,2% (33,2% giữ ổn định và 26,0% giảm) và 40,8% doanh nghiệp dự báo tăng; doanh nghiệp xây dựng công trình kỹ thuật dân dụng có 58,3% doanh nghiệp dự báo chi phí nguyên, vật liệu xây dựng giữ ổn định và giảm (33,4% giữ ổn đinh và 24,9% giảm), có 41,7% doanh nghiệp dự báo chi phí nguyên, vật liệu sẽ tăng.

b) Chi phí nhân công

Kết quả khảo sát quý II/2020 phản ánh, chi phí nhân công trực tiếp[9] trên một đơn vị sản phẩm xây dựng chiếm tỷ trọng lớn thứ hai sau chi phí nguyên, vật liệu trực tiếp với 14,4% tổng chi phí sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp xây dựng. Khu vực doanh nghiệp nhà nước có tỷ lệ chi phí nhân công trực tiếp cao nhất, chiếm 19,6% trong tổng chi phí cho hoạt động xây dựng; tỷ lệ này của khu vực doanh nghiệp ngoài nhà nước là 14,7% và khu vực doanh nghiệp FDI là 10,1%. Ngành xây dựng công trình kỹ thuật dân dụng có tỷ lệ chi phí nhân công trực tiếp trên một đơn vị sản phẩm chiếm 16,6% trong tổng chi phí của doanh nghiệp; tỷ lệ này của các doanh nghiệp xây dựng nhà các loại là 12,9% và hoạt động xây dựng chuyên dụng là 13,4%.

Theo kết quả khảo sát quý II/2020 so với quý I/2020, có 36,5% doanh nghiệp nhận định chi phí nhân công trực tiếp giữ ổn định, 19,8% giảm và 43,7% tăng so với[10]. Khu vực doanh nghiệp FDI có 48,1% nhận định chi phí nhân công trực tiếp giữ ổn định, 23,5% giảm và 28,4% tăng; tỷ lệ tương ứng của khu vực doanh nghiệp ngoài nhà nước là 35,3%, 19,6%, 45,1% và khu vực doanh nghiệp nhà nước là 52,9%, 9,4%, 37,7%.

Dự báo quý III/2020 so với quý II/2020, có 36,8% doanh nghiệp cho rằng chi phí nhân công trực tiếp giữ ổn định, 26,3% giảm và 36,9% tăng. Khu vực doanh nghiệp nhà nước có 42,4% doanh nghiệp cho rằng chi phí nhân công trực tiếp giữ ổn định, 18,8% dự báo giảm và 38,8% tăng; tỷ lệ này của khu vực doanh nghiệp ngoài nhà nước là 36,0% giữ ổn định, 26,2% giảm và 37,8% tăng; khu vực doanh nghiệp FDI có 44,7% giữ ổn định, 29,6% giảm và 25,7% tăng.

Có sự khác biệt về nhận định chi phí nhân công trực tiếp giữa các ngành hoạt động xây dựng khác nhau, cụ thể: Hoạt động xây dựng chuyên dụng có 40,3% doanh nghiệp dự báo chi phí nhân công trực tiếp trong quý III/2020 giữ ổn định, 27,8% dự báo giảm và 31,9% dự báo tăng so với quý II/2020; tỷ lệ này của các doanh nghiệp xây dựng công trình kỹ thuật dân dụng là 36,6% giữ ổn định, 24,8% giảm và 38,6% tăng; các doanh nghiệp xây dựng nhà các loại có 35,1% giữ ổn định, 26,9% giảm và 38,0% tăng.

Biểu đồ 3:  Nhận định chi phí nhân công trực tiếp không đổi và giảm

3. Sử dụng lao động[11]

Do dịch Covid-19 diễn ra từ những tháng đầu năm 2020 làm ảnh hưởng lớn đến tình hình sản xuất kinh doanh của hầu hết các ngành, lĩnh vực trong đó có lĩnh vực xây dựng. Đặc biệt thực hiện Chỉ thị số 16/CT-TTg của Thủ tướng chính phủ về cách ly xã hội từ ngày 1/4/2020 đến 22/4/2020 để phòng, chống dịch, các doanh nghiệp xây dựng cơ bản hoạt động cầm chừng và hầu như chưa nhận được công trình mới trong quý II/2020, do vậy các doanh nghiệp phải cắt giảm nhân sự để giảm chi phí hoạt động. Kết quả khảo sát cho thấy tỷ lệ lao động làm việc trong các doanh nghiệp xây dựng quý II/2020 giảm 9,1% so với cùng kỳ năm 2019 và giảm 10,2% so với quý II/2020

Biểu đồ 4: Số lao động và tốc độ phát triển của lao động trong
doanh nghiệp xây dựng

Kết quả khảo sát quý II/2020 cho thấy có 76,1% doanh nghiệp nhận định nhu cầu sử dụng lao động tăng và giữ ổn định (21,9% tăng và 54,2% giữ ổn định) so với quý I/2020[12], có 23,9% nhận định giảm. Khu vực doanh nghiệp nhà nước có 84,7% nhận định nhu cầu tăng và giữ ổn định (17,6% tăng và 67,1% giữ ổn định), 15,3% giảm; tỷ lệ này của khu vực doanh nghiệp ngoài nhà nước là 75,9% nhận định tăng và giữ ổn định (22,6% tăng và 53,3% giữ ổn định), có 24,1% nhận định giảm; khu vực doanh nghiệp FDI là 76,5% (13,7% tăng, 62,8% giữ ổn định), 23,5% nhận định giảm.

Theo dự báo của các doanh nghiệp hoạt động ngành Xây dựng quý III/2020 so với quý II/2020, có 67,7% doanh nghiệp cho rằng quy mô lao động tăng và giữ ổn định (17,7% tăng và 50,0% giữ ổn định), 32,3% dự báo giảm. Khu vực doanh nghiệp nhà nước có nhận định khả quan hơn hai khu vực còn lại với 82,3% dự báo quy mô lao động tăng và giữ ổn định (23,5% tăng và 58,8% giữ ổn định), 17,7% dự báo giảm; tỷ lệ này của khu vực doanh nghiệp ngoài nhà nước là 67,1% (17,9% tăng và 49,2% giữ ổn định) và 32,9% dự báo giảm; khu vực doanh nghiệp FDI là 71,5% (13,6% tăng và 57,9% giữ ổn định), 28,5% dự báo giảm.

Các doanh nghiệp hoạt động xây dựng chuyên dụng dự báo khả quan về nhu cầu sử dụng lao động trong quý III/2020 với 70,2% doanh nghiệp dự báo quy mô lao động tăng và giữ ổn định, 29,8% dự báo giảm; tỷ lệ này của các doanh nghiệp xây dựng nhà các loại là 65,5% tăng và giữ ổn định, 34,5% giảm; các doanh nghiệp xây dựng công trình kỹ thuật dân dụng có 68,8% dự báo tăng và giữ ổn định, 31,2% dự báo giảm.

a) Sử dụng lao động thường xuyên

Kết quả khảo sát quý II/2020 cho thấy nhu cầu sử dụng lao động thường xuyên trong doanh nghiệp giảm 5,4% so với cùng kỳ năm 2019 và 2,5% so với quý I/2020. Mặc dù số lượng lao động thường xuyên trong doanh nghiệp xây dựng giảm nhưng do ảnh hưởng của dịch bệnh Covid-19, các công trình xây dựng hoạt động cầm chừng và phải thực hiện chế độ làm việc luân phiên hoặc cắt giảm lao động thời vụ, do đó tỷ lệ lao động thường xuyên trong tổng số lao động làm việc trong doanh nghiệp hoạt động Xây dựng tăng so với quý I/2020[13] và chiếm 45,3% trong tổng số lao động trong doanh nghiệp, điều này là Khu vực doanh nghiệp FDI có tỷ lệ lao động thường xuyên ổn định hơn, chiếm 79,0%; tỷ lệ này của khu vực doanh nghiệp nhà nước là 64,1% và khu vực doanh nghiệp ngoài nhà nước là 43,0%. Doanh nghiệp hoạt động xây dựng chuyên dụng có tỷ lệ lao động thường xuyên cao nhất với 58,5%; doanh nghiệp xây dựng công trình kỹ thuật dân dụng là 50,0% và doanh nghiệp xây dựng nhà các loại là 37,4%.

Biểu đồ 5: Cơ cấu sử dụng lao động trong doanh nghiệp

Theo nhận định của các doanh nghiệp xây dựng, quý II/2020 có 73,9% doanh nghiệp nhận định lao động thường xuyên giữ ổn định; 11,2% nhận định tăng và 14,9% nhận định giảm. Dự báo quý III/2020, có 72,1% dự báo lao động thường xuyên giữ ổn định; 8,6% dự báo tăng và 19,3% dự báo giảm.

b) Sử dụng lao động thời vụ

Theo kết quả khảo sát quý II/2020, nhu cầu sử dụng lao động thời vụ giảm 11,9% so với cùng kỳ năm 2019 và giảm 15,7% so với quý I/2020.

Biểu đồ 6: Tốc độ phát triển của lao động trong doanh nghiệp xây dựng

Trong quý II/2020 tỷ lệ lao động thời vụ chiếm 54,7% trong tổng số lao động của doanh nghiệp xây dựng, giảm so với quý I/2020[14]. Khu vực doanh nghiệp ngoài nhà nước có tỷ lệ lao động thời vụ cao nhất với 57,0% tổng số lao động của doanh nghiệp; tỷ lệ này của khu vực doanh nghiệp nhà nước là 35,9% và khu vực doanh nghiệp FDI là 21,0%. Doanh nghiệp xây dựng nhà các loại có nhu cầu sử dụng lao động thời vụ cao hơn, chiếm 62,8% tổng số lao động; tỷ lệ này của các doanh nghiệp xây dựng công trình kỹ thuật dân dụng là 50,0% và doanh nghiệp hoạt động chuyên dụng là 41,5%.

Biểu đồ 7: Cơ cấu lao động thời vụ

Theo kết quả khảo sát quý II/2020 so với quý I/2020, có 21,9% doanh nghiệp nhận định lao động thời vụ tăng, 51,3% giữ ổn định và 26,8% giảm. Dự báo quý III/2020 so với quý II/2020, nhu cầu sử dụng lao động thời vụ của các doanh nghiệp xây dựng có xu hướng giảm với 17,8% doanh nghiệp cho rằng nhu cầu sử dụng lao động thời vụ tăng, 47,4% giữ ổn định và 34,8% giảm.

Biểu đồ 8: Nhu cầu sử dụng lao động thời vụ trong doanh nghiệp

         4. Hỗ trợ của hệ thống hành chính Nhà nước

         Theo đánh giá của các doanh nghiệp xây dựng trong quý II/2020 so với quý I/2020[15], chính sách hỗ trợ doanh nghiệp của hệ thống hành chính nhà nước cho doanh nghiệp chưa thực sự khả quan với 24,6% doanh nghiệp nhận định thuận lợi hơn; 54,6% nhận định giữ ổn định và 20,8% nhận định khó khăn hơn. Khu vực doanh nghiệp nhà nước có nhận định khả quan hơn so với hai khu vực doanh nghiệp còn lại với 87,1% doanh nghiệp nhận định chính sách hỗ trợ doanh nghiệp của nhà nước ổn định và thuận lợi hơn (65,9% giữ ổn định và 21,2% thuận lợi hơn), 12,9% khó khăn hơn; tỷ lệ này của khu vực doanh nghiệp FDI là 81,8% (56,1% giữ ổn định và 25,7% thuận lợi hơn), 18,2% khó khăn hơn; khu vực doanh nghiệp ngoài nhà nước là 78,8% (54,3% giữ ổn định và 24,5% thuận lợi hơn), 21,2% khó khăn hơn.

Biểu đồ 9: Nhận định về chính sách hỗ trợ doanh nghiệp
của hệ thống hành chính

         5. Tiếp cận vốn phục vụ sản xuất kinh doanh

         Theo kết quả khảo sát quý II/2020, có 64,8% doanh nghiệp xây dựng được khảo sát có vay vốn phục vụ sản xuất kinh doanh[16]. Khu vực doanh nghiệp ngoài nhà nước có tỷ lệ vay vốn nhiều nhất với 68,0%, khu vực doanh nghiệp là nước là 40,0% và khu vực doanh nghiệp FDI là 31,6%. Trong các ngành hoạt động xây dựng, ngành xây dựng công trình kỹ thuật dân dụng có tỷ lệ vay vốn nhiều nhất với 68,4%, ngành xây dựng nhà các loại là 64,6% và ngành hoạt động xây dựng chuyên dụng là 59,5%.

         Biểu đồ 10: Cơ cấu vay vốn của doanh nghiệp xây dựng

 

Trong số doanh nghiệp vay vốn phục vụ sản xuất kinh doanh trong quý II/2020, có 94,8% doanh nghiệp vay vốn từ hệ thống ngân hàng, giảm so với quý I/2020[17] và 5,2% doanh nghiệp vay từ nguồn vốn khác. Doanh nghiệp ngoài nhà nước có tỷ lệ vay vốn từ hệ thống ngân hàng cao nhất với 96,2% doanh nghiệp vay từ hệ thống ngân hàng, tỷ lệ này của khu vực doanh nghiệp nhà nước là 88,2% và khu vực doanh nghiệp FD là 60,0%

Trong quý II/2020 tỷ lệ chi trả lãi tiền vay cho hoạt động xây dựng trong tổng chi phí sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp chiếm 1,6%, giảm so với quý I/2020[18]. Khu vực doanh nghiệp ngoài nhà nước có tỷ lệ chi trả lãi tiền vay chiếm 1,7% tổng chi phí sản xuất kinh doanh; khu vực doanh nghiệp nhà nước là 0,4% và khu vực doanh nghiệp FDI là 0,5% tổng chi phí sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.

Do ảnh hưởng của dịch Covid-19, Chính phủ đã đưa ra nhóm giải pháp về “Miễn, giãn, giảm lãi suất vay và phí ngân hàng” trong Chỉ thị số 11/CT-TTg ngày 04/3/2020 nhằm tháo gỡ những khó khăn và trỗ trợ cho hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp. Tuy nhiên theo nhận định của các doanh nghiệp xây dựng trong quý II/2020,  tình hình tiếp cận nguồn vốn vay từ hệ thống ngân hàng vẫn gặp nhiều khó khăn với 30,8% doanh nghiệp đánh giá tình hình vay vốn ngân hàng thuận lợi hơn, 44,4% nhận định giữ ổn định và 24,8% khó khăn hơn so với quý I/2020[19]. Doanh nghiệp FDI nhận định tình hình vay vốn ngân hàng có xu hướng khả quan hơn với 33,3% nhận định vay vốn ngân hàng thuận lợi hơn, 39,1% giữ ổn định và 27,6% khó khăn hơn; tỷ lệ này của khu vực doanh nghiệp ngoài nhà nước là 30,7% thuận lợi hơn, 44,6% giữ ổn định và 24,7% khó khăn hơn; khu vực doanh nghiệp nhà nước là 26,7% thuận lợi hơn, 36,7% giữ ổn định và 36,6% khó khăn hơn.

6. Đánh giá tổng quan

Trong 6 tháng đầu năm 2020, do ảnh hưởng của dịch bệnh Covid-19 làm cho tình hình sản xuất kinh doanh của ngành xây dựng gặp rất nhiều khó khăn, đặc biệt đầu quý II/2020 khi thực hiện cách ly toàn xã hội từ ngày 1/4 đến 22/4 theo Chỉ thị số 16/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Tuy nhiên với sự quyết tâm của cả hệ thống chính trị và sự đồng lòng của người dân trong công tác phòng chống dịch, đến nay dịch bệnh đã được kiểm soát và khống chế ở Việt Nam, cả nước bước vào giai đoạn bình thường vừa phòng, chống dịch vừa khôi phục và phát triển kinh tế, hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp đang dần được khôi phục nhưng vẫn còn có những khó khăn nhất định. Theo nhận định của các doanh nghiệp xây dựng trong quý II/2020 tình hình sản xuất kinh doanh không mấy khả quan với 36,2% doanh nghiệp đánh giá tình hình sản xuất kinh doanh giữ ổn định và tốt hơn, 63,8% nhận định khó khăn hơn. Các doanh nghiệp dự báo quý III/2020 so với quý II/2020, tình tình hoạt động sản xuất kinh doanh khả quan hơn với 43,6% doanh nghiệp dự báo tình hình giữ ổn định và tốt hơn, có 56,4% dự báo khó khăn hơn.

Tình hình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp có thể được đánh giá dựa trên một số chỉ số cân bằng như: Chỉ số cân bằng về xu hướng sản xuất kinh doanh, chỉ số cân bằng về biến động tổng chi phí, chi phí nguyên, vật liệu, nhân công và chỉ số cân bằng về nhu cầu sử dụng lao động.

(1) Chỉ số cân bằng về xu hướng sản xuất kinh doanh[20] ngành xây dựng quý II/2020 so với quý I/2020 là -52,5% (11,3% doanh nghiệp nhận định tốt hơn và 63,8% doanh nghiệp nhận định khó khăn hơn). Hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp khả quan hơn trong quý III/2020 với chỉ số cân bằng so với quý II/2020 là -40,1% (16,3% doanh nghiệp dự báo tốt hơn và 56,4% doanh nghiệp dự báo khó khăn hơn).

(2) Chỉ số cân bằng về biến động tổng chi phí[21] cho hoạt động xây dựng quý II/2020 so với quý I/2020 là 27,5% (48,2% doanh nghiệp nhận định tăng và 20,7% doanh nghiệp nhận định giảm), chỉ số quý III/2020 so với II/2020 có xu hướng giảm, đạt 14,6% (41,2% doanh nghiệp đánh giá tăng và 26,6% doanh nghiệp đánh giá giảm).

Biểu đồ 11: Chỉ số cân bằng về tình hình sản xuất kinh doanh

ngành xây dựng

          

 

Biểu đồ 12: Chỉ số cân bằng về xu hướng sử dụng các yếu tố đầu vào

         (3) Chỉ số cân bằng về chi phí nguyên, vật liệu trực tiếp quý II/2020 là 28,0% (48,3% doanh nghiệp nhận định tăng và 20,3% nhận định giảm), dự báo quý III/2020 là 14,2% (40,1% doanh nghiệp dự báo tăng và 25,9% dự báo giảm); chỉ số này của chi phí nhân công trực tiếp quý II/2020 là 23,9% (43,7% doanh nghiệp nhận định tăng và 19,8% nhận định giảm) và dự báo quý III/2020 là 10,6% (36,9% doanh nghiệp dự báo tăng và 26,3% dự báo giảm).

(4) Chỉ số cân bằng về tăng và giảm quy mô lao động quý II/2020 so với quý I/2020 là -2,0% (21,9% doanh nghiệp nhận định tăng và 23,9% nhận định giảm). Dự báo quý III/2020 chỉ số cân bằng về tăng và giảm quy mô lao động có xu hướng giảm so với quý II/2020 với -14,6% (17,7% doanh nghiệp dự báo tăng và 32,3% dự báo giảm). Điều này cho thấy, mặc dù dịch Covid-19 cơ bản đã được khống chế ở Việt Nam nhưng hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp vẫn chưa bình thường trở lại, nhiều doanh nghiệp xây dựng không nhận được công trình xây dựng mới và các công trình xây dựng đang thi công vẫn hoạt động cầm chừng do chủ đầu tư chậm thanh toán theo tiến độ, do vậy nhu cầu sử dụng lao động chưa cao.

 

Theo đánh giá chung của các doanh nghiệp xây dựng, tình hình sản xuất kinh doanh vẫn còn nhiều khó khăn, để thúc đẩy hơn nữa hoạt động sản xuất kinh doanh trong các quý tiếp theo, cộng đồng doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xây dựng đề xuất một số kiến nghị sau:

(1) Tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, cắt giảm thủ tục, giấy tờ trong công tác nghiêm thu, bàn giao công trình, đẩy nhanh công tác thanh quyết toán vốn và giải ngân đầu tư công;

(2) Giảm thiểu hoặc tạm ngừng các hoạt động thanh tra, kiểm tra đối với các công trình dự án để doanh nghiệp tập trung cho việc thi công công trình hoàn thành đúng tiến độ;

(3) Hệ thống hóa toàn diện, đầy đủ văn bản pháp luật để giúp các doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận tới gói hỗ trợ doanh nghiệp do ảnh hưởng của dịch Covid-19;

(4) Tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp thông qua các chính sách tài chính, tín dụng và bảo hiểm: giảm lãi suất, giãn nợ, giảm thuế và miễn tiền Bảo hiểm xã hội, Bảo hiểm y tế, Bảo hiểm thất nghiệp cho doanh nghiệp trong quý 2/2020.                             

TỔNG CỤC THỐNG KÊ

 



[1] Chỉ số tương ứng của quý I/2020: 18,8% doanh nghiệp đánh giá tình hình sản xuất kinh doanh tốt hơn; 33,7% nhận định giữ ổn định và 47,5% cho rằng sản xuất kinh doanh khó khăn hơn so với quý IV/2019.

[2] Chỉ số tương ứng của quý I/2020: Khu vực doanh nghiệp ngoài nhà nước có 19,4% doanh nghiệp đánh giá tình hình sản xuất kinh doanh tốt hơn, 33,9% giữ ổn định và 46,7% khó khăn hơn so với quý IV/2019; Khu vực doanh nghiệp FDI: 13,0% tốt hơn, 31,9% giữ ổn định và 55,1% khó khăn hơn; Khu vực doanh nghiệp nhà nước: 10,6% tốt hơn, 34,1% giữ ổn định và 55,3% khó khăn hơn.

[3] Tỷ lệ tương ứng quý I/2020: Doanh nghiệp xây dựng nhà các loại là 19,5% tốt hơn, 32,6% giữ ổn định và 47,9% khó khăn hơn; Doanh nghiệp xây dựng công trình kỹ thuật dân dụng là 19,1% tốt hơn, 35,7% giữ ổn định và 45,2% khó khăn hơn; Doanh nghiệp hoạt động xây dựng chuyên dụng là 17,0% tốt hơn, 32,9% giữ ổn định và 50,1% khó khăn hơn.

[4] Tổng chi phí cho hoạt động xây dựng gồm: Chi phí nguyên, vật liệu trực tiếp; chi phí nhân công trực tiếp; chi phí sử dụng máy móc thi công; chi phí sản xuất chung; chi phí thực hiện hạng mục công trình do nhà thầu phụ thi công; chi phí quản lý kinh doanh; chi trả lãi tiền vay cho hoạt động xây dựng; chi phí khác có liên quan đến hoạt động xây dựng.

[5] Chỉ số tương ứng của quý I/2020: Toàn ngành có 33,7% doanh nghiệp đánh giá tổng chi phí trên một đơn vị sản phẩm giữ ổn định, 18,8% nhận định giảm và 47,5% nhận định tăng so với quý IV/2019; khu vực doanh nghiệp nhà nước có 30,4% nhận định giữ ổn định, 15,2% nhận định giảm và 54,4% tăng; khu vực doanh nghiệp ngoài nhà nước 33,3% nhận định giữ ổn định, 18,8% giảm và 47,9% tăng; khu vực doanh nghiệp FDI là 39,0% nhận định giữ ổn định, 19,8% nhận định giảm và 41,2% nhận định tăng.

[6] Chỉ số tương ứng của quý I/2020: toàn ngành 49,5%; khu vực doanh nghiệp nhà nước 52,9%; khu vực doanh nghiệp ngoài nhà nước 51,3%; khu vực doanh nghiệp FDI 31,5%.

[7] Chi phí thực hiện hạng mục công trình do nhà thầu phụ thi công: Là tổng chi phí thực tế mà nhà thầu phụ đã thực hiện cho các hạng mục công trình mà doanh nghiệp là nhà thầu chính đã thuê.

[8] Chỉ số tương ứng của quý I/2020: 52,9% doanh nghiệp nhận định chi phí nguyên, vật liệu xây dựng giữ ổn định và giảm so với quý IV/2019; 47,1% doanh nghiệp đánh giá chi phí nguyên, vật liệu tăng.

[9] Chi phí nhân công trực tiếp là toàn bộ chi phí phải trả cho người lao động trực tiếp tham gia thi công công trình.

[10] Chỉ số tương ứng của quý I/2020: Toàn ngành: có 39,2% doanh nghiệp đánh giá giữ ổn định, 18,5% giảm và 42,3% doanh nghiệp nhận định chi phí nhân công tăng so với quý IV/2019.

[11] Lao động chung của doanh nghiệp gồm: Lao động thường xuyên và lao động thời vụ: Lao động thường xuyên gồm những người được tuyển dụng chính thức và làm những công việc lâu dài thuộc chức năng và nhiệm vụ của doanh nghiệp; Lao động thời vụ gồm những người làm việc theo các hợp đồng tạm tuyển ngắn hạn để thực hiện các công việc tạm thời, theo thời vụ.

[12] Chỉ số tương ứng quý I/2020: 23,6% doanh nghiệp nhận định quy mô lao động tăng, 56,3% giữ ổn định và 20,1% nhận định giảm.

[13] Tỷ lệ lao động thường xuyên quý IV/2019: Toàn ngành là 42,8%; khu vực doanh nghiệp nhà nước 57,5%; khu vực doanh nghiệp ngoài nhà nước 40,7%; khu vực doanh nghiệp FDI 78,7%

[14] Tỷ lệ tương ứng quý I/2020: Toàn ngành là 58,0%; khu vực doanh nghiệp nhà nước là 439,9%; khu vực doanh nghiệp ngoài nhà nước là 60,2% và khu vực doanh nghiệp FDI là 20,8%.

[15] Chỉ số tương ứng quý I/2020: 25,6% doanh nghiệp nhận định thuận lợi hơn, 57,9% doanh nghiệp cho rằng giữ ổn định và 16,5% doanh nghiệp nhận định khó khăn hơn.

[16] Tỷ lệ tương ứng quý I/2020: Toàn ngành 64,5%, khu vực doanh nghiệp nhà nước là 42,4%, khu vực doanh nghiệp ngoài nhà nước là 67,6% và khu vực doanh nghiệp FDI là 29,5%.

[17] Chỉ số tương ứng quý I/2020: Toàn ngành là 95,3%, khu vực doanh nghiệp nhà nước 86,1%; khu vực doanh nghiệp ngoài nhà nước 96,5%; khu vực doanh nghiệp FDI là 64,6%.

[18] Chỉ số tương ứng quý I/2020: Toàn ngành 1,8%, khu vực doanh nghiệp nhà nước là 0,6%, khu vực doanh nghiệp ngoài nhà nước là 1,9% và khu vực doanh nghiệp FDI là 0,4%.

[19] Chỉ số tương ứng của quý I/2020: 32,1% doanh nghiệp nhận định thuận lợi hơn, 43,1% doanh nghiệp nhận định giữ ổn định và 24,8% doanh nghiệp đánh giá khó khăn hơn.

[20] Chỉ số cân bằng về xu hướng sản xuất kinh doanh thể hiện số phần trăm doanh nghiệp dự báo xu hướng sản xuất tốt hơn trừ đi số phần trăm doanh nghiệp dự báo xu hướng sản xuất khó khăn hơn.

[21] Chỉ số cân bằng về xu hướng sử dụng tổng chi phí thể hiện số phần trăm doanh nghiệp dự báo tăng trừ đi số phần trăm doanh nghiệp dự báo giảm.

 
CÁC TIN KHÁC
  Tổng cục Thống kê họp báo công bố số liệu kinh tế - xã hội (29/09/2020)
  Tình hình kinh tế - xã hội tháng 9 và 9 tháng năm 2020 (29/09/2020)
  Thông cáo báo chí tình hình kinh tế - xã hội tháng 9 và 9 tháng năm 2020 (29/09/2020)
  Chỉ số giá tiêu dùng, Chỉ số giá vàng và chỉ số giá đô la Mỹ tháng 9 năm 2020 (29/09/2020)
  Báo cáo xu hướng sản xuất kinh doanh ngành công nghiệp chế biến, chế tạo và ngành xây dựng quý III, dự báo quý IV năm 2020 (29/09/2020)